Արձագանքը սթրեսին

Սթրեսի արձագանքման ծագումը հասկանալու համար, հարկ է նշել, որ այն  քարե դարից եկող երևույթ է: Վերջին միլիոն տարիների ընթացքում մեր գեները փոխվել են ավելի քիչ, քան 0,5% -ով: Մեր վարքագիծը նույնն է, ինչ մեր նախնիներինը, որոնք զբաղվում էին որսորդությամբ Աֆրիկյան տափաստաններում: Այս դարաշրջանում սթրեսի պատճառ կարող էր լինել գիշատիչ կենդանուն դեմ հանդիման դուրս գալը, որը կառաջացներ` «կռվել կամ փախչել» սթրեսային իրավիճակ: Նման արձագանքը սթրեսին տեղի է ունենում, որպեսզի օրգանիզմը պատրաստ լինի անսովոր լարվածության: Ամենօրյա սթրեսի գործոնները, որոնց հետ մենք այսօր բախվում ենք, կարող են հանգեցնել մշտական տագնապային իրավիճակի, որը սովորաբար կոչվում է «Խրոնիկ սթրես»: Խրոնիկ սթրեսի հիմնական պատճառներից մեկը՝ մեր պարտականությունների կատարման համար նախատեսված ժամանակի սղության ընկալումն է: Չնայած մեր ամենօրյա պահանջները, ինչպիսիք են աշխատանքը և ընտանեկան պարտավորությունները, կարող են շատ սթրեսային լինել, դրանք չեն պահանջում հորմոնների մակարդակի աճ, որոնք անհրաժեշտ էին մեր նախնիներին գոյատևելու համար: Եթե չկա հարձակվելու կամ փախչելու խնդիր, ապա հորմոնների ավելորդ արտազատումը կարող է հանգեցնել իմունային, նյարդային, սրտանոթային և մարսողական համակարգերի ֆունկցիոնալ խանգարումների: Մեկ ախտանիշ կարող է լինել աֆթաները` բերանի խոցեր, որոնք անվնաս են, բայց ցավոտ:

Ինչպես նվազեցնել սթրեսը

Մենք ունենք երկու տարբերակ սթրեսի գործոնները նվազեցնելու համար: Առաջին` հնարավորության դեպքում խուսափե՛ք սթրեսային իրավիճակներից. սովորե՛ք «ոչ» ասել այն ամենին, ինչը  ձեզ հարկավոր չէ կամ չեք ցանկանում անել, սովորե՛ք կառավարել ձեր անելիքները՝ օգտվելով օրացույցային հավելվածներից, որոնք ձեզ հիշեցնում են ձեր օրակարգի մասին: Օրացույցում նշեք նաև ձեր «հանգստի» պահերը` որոշակի լարված իրավիճակներից հետո: Սթրեսի գործոնները նվազեցնելու երկրորդ տարբերակը սթրեսային իրավիճակների  կառավարումն է: Սթրեսը վերացնելու լավագույն միջոցը վարժանքներն են, քանի որ ֆիզիկական ակտիվությունը օգնում է մարմնին նվազեցնել սթրեսին արձագանքելու արդյունքում արտադրված էներգիայի լրացուցիչ պաշարները: Եթե գերհոգնում եք առօրյայից, անգամ ամենափոքր ընդմիջումը կօգնի խուսափել խուճապի զգացողությունից: Մի քանի վայրկյան դադար վերցրեք, և ձեզ համար հաճելի գործով զբաղվեք, հետո վերադարձեք ձեր աշխատանքին: Դուք կզգաք ձեզ թարմացած և ավելի լավ կդիմակայեք մինչև օրվա վերջ:

Ավելի լուրջ խնդիրների բախվելիս՝ խնդիրը բաժանեք մասերի, քանի որ ավելի հեշտ է լուծումներ գտնել փոքր ենթախնդիրների համար: Կարևոր է ընդունել նաև այն, որ ձեզ հարկավոր են լիցքաթափվելու ընդմիջումներ: Ամենակարևորն այն է, որ կարողանաք հստակ տարանջատել մասնագիտական և անձնական կյանքը: Հանգստյան օրերի ընթացքում դուք պարզապես պետք է կենտրոնանաք ձեր հանգստի վրա և թողնեք գործնական նամակագրությունը և զանգերը մինչև երկուշաբթի: